Neler Yeni

Davranış Protokolü Ders Notları

ELFDaily

Uzman
Yönetici
15 Ara 2015
1,607
121
63
21
Bursa
#1

Davranış Protokolü Ders Notları

DAVRANIŞ PROTOKOLÜ

PROTOKOL VE SOSYAL DAVRANIŞ KURALLARI

İnsanlar kamusal ve toplumsal yaşamda protokol ve sosyal davranış kurallarına uymalıdır. Bu yüzden hiç kimse toplum ya da kurum içinde tam olarak serbest ve bağımsız değildir.
> Toplumsal yaşamda kurallara uymayanın yasal bir zorunluluğu ve yaptırımı yoktur fakat kamusal ve kurumsal yaşamda amirleri tarafından uyarılabilir, cezalandırılabilir hatta işten çıkartılabilir. Bu nedenle toplumsal alanda saygı ve nezaket kurallarına; kamusal alanda kurumsal normlara ve mevzuat kurallarına uymak gereklidir.

----

Toplumsal yaşamın görgü kuralları ve nezaket kuralları ile kamusal yaşamın protokol kuralları biçimsel yönden farklıdır.
Örneğin: hitap etme şekli, selamlama, el sıkma, konuşma, oturma, yeme, içme, giyim kuralları gibi.
Bir hanım özel alanda kocasına adıyla seslenirken sosyal ortamda adına bey ekleyerek seslenmelidir. Resmi ortamda ise ünvanıyla (Ör. Sayın Genel Müdür) şeklinde hitap etmek durumundadır.

Ayrıca bir astın yakını olan üst'üne özel ve sosyal alanda ve birebir ilişkilerinde ''abi'' demesi veya adıyla hitap etmesi samimiyeti gösterir. Fakat üçüncü kişilerin yanında, toplantıda yada makam üst'ünde ''abi'' demesi ya da adıyla hitap etmesi saygısızlık kabul edilir.
SOSYAL DAVRANIŞ KURALLARI ÜLKEDEN ÜLKEYE FARKLILIK GÖSTERİR

Örneğin, hitap biçimleri köyde başka, kentte başkadır; Ankara'da başka Doğu Anadolu'da başkadır. Bir Arap ülkesinde hanımların elini sıkmak bile mümkün değildir.

----

Sosyal davranış kuralları hukuksal normlara, toplumsal gelenek ve göreneklere, dini ve ahlaki değerlere dayalı davranılar bütünüdür. Bu yüzden sosyal davranış kuralları her toplumda hukuk, din ve ahlak kuralları ile görgü ve nezaket kuralları olarak toplumun sosyokültürel yapısını oluşturur.

Protokol ve sosyal davranış kurallarını oluşturan temel öğeler aşağıda şematik olarak gösterilmiştir.

RESİM GELİCEK...

--

KAMUSAL YAŞAMDA DAVRANIŞ KURALLARI

Kamusal yaşamda protokol (resmi davranış) kuralları ile sosyal davranış (saygı ve nezaket) kuralları iç içedir. Kamusal yaşamda protokol kuralları günlük çalışma ortamında ise sosyal davranış kuralları uygulanır.

1 - HİTAP

Kamusal alanda (resmi ortamda) sosyal yaşantımızda özel hitap biçimleri vardır.
En üstten astlara doğru zikredilir.
Yani resmi ortamlarda ünvanlarıyla hitap edilir
Örneğin : Sayın Bakan, Sayın Müsteşar, Sayın Genel Müdürler...
Cumhurbaşkanının teşrif ettiği tören, toplantı ve konferanslarda, yalnızca Cumhurbaşkanına hitap edilir ve ''Sayın Cumhurbaşkanı'' denir.
Basın mensupları tarafsız olduklarından ve kamuoyunu temsil ettiklerinden dolayı bütün ülkelerde ''Sayın Cumhurbaşkanı'' diyerek soru sormalıdır.

Astlar daha çok teknik konularda, üstler ise politik ve stratejik konularda genel nitelikte konuşama yaparlar.
Astlar müdür yardımcılarına ''müdürüm'' diyerek hitap eder sadece il müdürüne ''Sayın Müdürüm'' demelidirler.

Sayın kelimesi isime bitişik kullanılır.
Örneğin: Sayın Emirhan Güney
Bayan yerine mutlaka ''Hanımefendi'' denilmelidir. Erkeklere ''Beyfendi'' denilmelidir.
Üste hiçbir zaman teşekkür edilmez "Sağolun" denir.

Üst yönetici ile yakınlık söz konusu olan astlar özel ortamlarda birebir ilişkilerde, yöneticinin de izniyle yakınlık derecesiyle hitap edebilir. (Ahmet Abi) gibi. Ancak üçüncü kişilerin yanında akraba da olsa üstlere daima ünvanıyla hitap edilmelidir. Aksi taktirde saygısızlık olarak değerlendirilebilir.

Resmi konuşma yaparken; Kesinlikle ben demeyin,
Biz veya Kurumumuz - Derneğimiz, Müdürlüğümüz demelisiniz.
Başkalarına daima “Siz” diye hitap edin.

Geleneksel olarak devlet memurlarına ''bey'' kelimesi getirilir. (Müdür bey, Ahmet bey)
Din adamlarına ''efendi'' ya da ''hoca'' denir. (Müftü efendi, ya da Hocam)
Evde davet ve ziyarette sadece onur koltuğunda olana ve üst yöneticiye ünvanıyla hitap edilir. Diğer konuklara ve meslektaşlara daima adıyla hitap edilmelidir. (Ayşe hanım, Ahmet bey)

Ölen bir erkeğe ''bey'' ya da ''beyfendi'' denilmez. Müslüman Ölen erkeğe ''merhum'' kadın için ''merhume'' denir.
Müslüman olmayan kişi için ''Müteveffa'' denir.
Örneğin: Müteveffa Tom

2. SELAMLAMA

Selamlamalarda genel kural ast üstü, erkek bayanı, ayrılan kalanları, gelenler var olanları selamlar.
Üstlere, eş düzeydekilere önce siz selam verilmelidir. Astlarınızın selamını da almayı unutmayınız
Yemekhane, konferans salonu, derslik, kütüphane ve benzeri yerlerde karşılık beklemeden toplum selamlanır, ayrılırken de yine selamlayarak çıkılır.
Çalışma ortamında gün içinde birkaç defa karşılaşılan kişileri ve üstleri her defasında selamlamak gerekli değildir. İlk karşılaşmada ve son ayrılmada selamlamak yeterlidir.
Cephe alınarak yani yönelerek selamlama da Cumhurbaşkanına, İstiklal marşı çalınırken, göndere bayrak çekilirken, cenazede, ülkemizi ziyaret eden devlet başkanlarına, cephe alınarak selamlanılır.
Üste ''merhaba'' demek doğru değildir. Fakat üst astına (Müdürün özel sekreteri) ve eş düzeyde olanlar birbirlerine ''merhaba'' diyebilirler.

3. TANITMA VE TANIŞTIRMA

Tanıtma ve tanıştırma daima ayyakta ve ilk karşılaşmada yapılır. Resmi tanıtma ve tanıştırma esnasında oturan kişi ayağa kalkmalıdır.
Kamusal alanda ast üst'e kıdemsiz kıdemliye, yeni gelen mevcut olanlara tanıştırılır. Hanımlar üst yöneticilere, yaşlılara bilim ve din adamlarına tanıştırılırlar.
Tanıştırılan üst, ''memnun oldum'' ast ise ''müşerref oldum'' ya da ''onur duydum'' demelidir. Sonrasında tokalaşmak geleneksel bir davranıştır. Ancak tanıştırılan kişi üstün el uzatmasını beklemelidir.
Düşünce, inanç, politika vb. bakımından karşıt olan kişileri tanıştırmak doğru değildir. Tanıştırılmayı reddetmek de hoş değildir.

4. EL SIKMA (TOKALAŞMA)

El sıkma insan ilişkilerinde güven , samimiyet belirtisi olarak etkili bir selamlaşma biçimidir.
Her zaman birden fazla kişinin olduğu yerde el sıkmaya en üstten başlanır.
Sosyal ortamlarda el sıkarken erkekler ayağı kalkar; hanımlar ayağa kalkmazlar. Resmi ortamda üstlerle tokalaşırken hanımlar'da ayağa kalmalıdır.
Kamusal alanda önce el uzatma hakkı üst olana ve makam sahibine sosyal yaşamda ise hanımlara hemcinsler arasında yaşlı olana aittir.
El sıkmada etkili olmak için; el paralel uzatılmalı, sıkılan el avuç içine alınmalı, fakat fazla yumuşak veya sert sıkılmamalı, hafif hissettirilmelidir. Göz teması önemlidir.

5. EL ÖPME VE YANAKTAN ÖPME

Türkiyede kapalı ve sosyal alanda büyüklerin elini öpmek geleneksel bir saygı ifadesidir. Ancak resmi ortamlarda, ziyarette, karşılama ve uğurlama gibi ortamlarda el öpmek doğru değildir.
Kamusal ve sosyal ortamda, kapalı alanda ve ayakta bir hanımın elini (alna götürmeden ve dudak değdirmeden) öpmek saygı ifadesidir.
Üst düzeyde bir hanımefendinin elini öperken hafif eğilmek saygı ifadesidir.

6. HEDİYE ALMA VE SUNMA

Hediye karşılıksız verilmeli; çıkar amacıyla verilmemelidir.
Alınan hediye pahalı olmamalı; kişinin yaşı, statüsü ve cinsiyetine uygun yakınlık derecesiyle de orantılı bir hediye verilmelidir.
Eşdüzeydeki kişilere ve heyet üyelerine aynı tür hediye verilmelidir.
Hediyeler konuklara yada ziyaretçilere, makamda veya salonda yapılan resmi ziyaret, görüşme veya toplantı sonunda takdim edilebilir.
Kamusal yaşamda yöneticilerin de birlikte çalıştıkları astlarına, özellikle kuruma büyük emeği geçen kişilere hediyeler vermeleri veya göndermeleri motive edici nazik bir davranıştır.
 
Genel Sohbet Odası
Yardım Kullanıcılar
Misafir olarak girdiyseniz sohbete başlamak için takma ad kullanmalısınız mesaj yazma yerine /nick takmaad yazarak adınızı belirleyip sohbete başlayabilirsiniz.
Düzenle
  • Şu an sohbet eden bulunmuyor.
    ELFDaily @ ELFDaily: selam selamlar